Szkolenia Bhp, Sep - CEDEGO chcesz być na bieżąco informowany o nowych szkoleniach? zapisz się do newslettera!
OFERTA KALENDARZ SZKOLEŃ CZYTELNIA PLIKI NAJCZĘSTSZE PYTANIA KONTAKT

STRONA GŁÓWNA > CZYTELNIA > BEZPIECZEŃSTWO ŚRODOWISKA PRACY > CHOROBY ZAWODOWE
CZYTELNIA
BEZPIECZEŃSTWO ŚRODOWISKA PRACY
Choroby zawodowe
Aleksandra Palica
Data dodania: 23.08.2013.
Uwaga: artykuł nie podlega aktualizacji.

Każdy pracownik w swoim środowisku pracy narażony jest na czynniki, których oddziaływanie może doprowadzić do choroby zawodowej. Mianem choroby zawodowej określane są choroby wywołane działaniem szkodliwych czynników występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Takie choroby uwzględnione są w wykazie chorób zawodowych, który jest załącznikiem do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz.869).

Zgodnie z art. 235 Kodeksu pracy „Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy”.

Aby zapobiec powstawaniu chorób zawodowych w zakładzie pracy, pracodawca ma obowiązek:

  • przeprowadzać badania i pomiary czynników szkodliwych, rejestrować je, przechowywać i udostępniać pracownikom,
  • utrzymywać w stanie stałej sprawności urządzenia do pomiaru czynników szkodliwych,
  • przeprowadzać ocenę ryzyka zawodowego i zapoznać pracowników z oceną ryzyka zawodowego,
  • zapewnić pracownikom szkolenia bhp,
  • kierować pracowników na badania,
  • wykorzystywać środki ochrony zbiorowej i kontrolować sprawność urządzeń eliminujących lub ograniczających oddziaływanie czynników szkodliwych,
  • zapewnić każdemu pracownikowi środki ochrony indywidualnej.

Jeśli pojawi się podejrzenie choroby zawodowej u pracownika, zgłoszenia za pomocą odpowiedniego formularza dokonuje:

  1. pracodawca,
  2. lekarz lub
  3. pracownik bądź były pracownik, który na podstawie objawów podejrzewa występowanie choroby zawodowej (pracownik aktualnie zatrudniony zgłasza podejrzenie wystąpienia choroby zawodowej za pośrednictwem lekarza, który sprawuje nad nim profilaktyczna opiekę zdrowotną).

Podejrzenie zgłaszane jest :

  • właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu,
  • właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.

Postępowanie odnośnie rozpoznania choroby zawodowej wszczynane jest przez właściwego inspektora sanitarnego, który kieruje pracownika na badania do jednostki orzeczniczej I stopnia. Jednostka ta wydaje orzeczenie lekarskie będące podstawą do stwierdzenia lub nie stwierdzenia występowania choroby zawodowej. Lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej dokonuje rozpoznania choroby zawodowej biorąc pod uwagę wyniki badań lekarskich, dokumentację medyczną oraz dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia pracownika, a także ocenę narażenia zawodowego na czynniki występujące w środowisku pracy.

Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są:

  • poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy,
  • kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych),
  • poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego – w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych,
  • jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja – w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby.

Przy sporządzaniu ocenę narażenia zawodowego uwzględniane są następujące czynniki wraz z ich parametrami:

  1. czynniki chemiczne i fizyczne, biorąc pod uwagę:
    • rodzaj czynnika,
    • wartość stężeń lub natężeń,
    • średni czas ekspozycji na dany czynnik,
  2. czynniki biologiczne, biorąc pod uwagę:
    • rodzaj czynnika,
    • ustalenie czasu kontaktu,
    • okres utajenia – okres czasu, w którym czynnik występuje w organizmie ale nie wywołuje objawów chorobowych,
    • mechanizm działania lub drogi szerzenia się czynnika,
  3. czynniki o działaniu uczulającym (alergeny), biorąc pod uwagę:
    • rodzaj czynnika,
    • stwierdzenie kontaktu z danym czynnikiem,
  4. czynniki o działaniu rakotwórczym, biorąc pod uwagę:
    • substancje i preparaty zakwalifikowane do kategorii 1 na podstawie przepisów o substancjach i preparatach chemicznych,
    • czynniki i procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym wymienione w przepisach wydanych na podstawie Kodeksu pracy,
    • pierwotną lokalizację nowotworu,
    • okres latencji – stadium utajenia,
  5. sposób wykonywania pracy, biorąc pod uwagę:
  6. stopień obciążenia wysiłkiem fizycznym,
  7. chronometraż czynności, które mogły spowodować nadmierne obciążenie organizmu.

Ocena narażenia zawodowego sporządzana jest przez:

  1. lekarza sprawującego opiekę profilaktyczną nad pracownikiem w momencie, gdy występuje podejrzenie choroby zawodowej u pracownika,
  2. lekarza z jednostki orzeczniczej w momencie stwierdzania choroby zawodowej,
  3. właściwego państwowego inspektora sanitarnego w związku z podejmowaniem decyzji o występowaniu choroby zawodowej.

Pracownik ma prawo nie zgodzić się z treścią wydanego orzeczenia lekarskiego. W takiej sytuacji przysługuje mu 14 dni na złożenie wniosku o ponowne przeprowadzenie badania. Badanie przeprowadzane jest przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Wydane orzeczenie lekarskie jest ostateczne.

Jednostka orzecznicza II stopnia to lekarz o określonych przepisami kwalifikacjach (medycyna pracy) zatrudniony w jednostkach badawczo-rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy.

Decyzję odnośnie występowania choroby zawodowej wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny, a następnie przesyła ją:

  1. zainteresowanemu pracownikowi,
  2. pracodawcy,
  3. jednostce orzeczniczej I stopnia (jeśli zaświadczenie lekarskie wydane zostało również przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, decyzja przesyłana jest do obu jednostek orzeczniczych),
  4. właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.

W terminie 14 dni od podjęcia ostatecznej decyzji właściwy państwowy inspektor sanitarny sporządza kartę stwierdzenia choroby zawodowej, a następnie przesyła ją do:

  1. Centralnego Rejestru Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego Nofera w Łodzi oraz państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, jeśli decyzja została wydana przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego,
  2. Centralnego Rejestru Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego Nofera w Łodzi jeśli decyzja wydana została przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.

Pracodawca jest zobowiązany do prowadzenia rejestru chorób zawodowych oraz przesłania zawiadomienia o skutkach choroby zawodowej do:

  1. Centralnego Rejestru Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego Nofera w Łodzi,
  2. właściwego państwowego inspektora sanitarnego.

Wskutek stwierdzenia choroby zawodowej pracodawca ma obowiązek:

  1. działając wraz z właściwym państwowym inspektorem sanitarnym zidentyfikować przyczyny powstania choroby zawodowej, charakter oraz rozmiar zagrożenia,
  2. natychmiastowo usunąć czynniki będące przyczyną wystąpienia choroby zawodowej oraz zastosować wszelkie niezbędne środki zapobiegawcze,
  3. zapewnić realizację zaleceń lekarskich.

Z tytułu wystąpienia choroby zawodowej przysługują następujące świadczenia:

  1. zasiłek chorobowy – przyznawany jest osobom ubezpieczonym, u których choroba zawodowa spowodowała niezdolność do pracy w wysokości 100% podstawy wymiaru,
  2. świadczenie rehabilitacyjne – przyznawane jest ubezpieczonemu pracownikowi w momencie, kiedy zasiłek chorobowy został wyczerpany, a dalsze leczenie jest szansą na odzyskanie zdolności do pacy,
  3. zasiłek wyrównawczy – wypłacany jest ubezpieczonym pracownikom, których wynagrodzenie uległo obniżeniu na skutek uszczerbku na zdrowiu,
  4. jednorazowe odszkodowanie – dla ubezpieczonego pracownika w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu,
  5. jednorazowe odszkodowanie – dla członków rodziny zmarłego, ubezpieczonego pracownika lub rencisty,
  6. renta z tytułu niezdolności do pracy– dla ubezpieczonej osoby, której niezdolność do pracy spowodowana jest chorobą zawodową,
  7. renta szkoleniowa – dla ubezpieczonego pracownika, który został przekwalifikowany zawodowo ze względu na niezdolność do pracy wskutek choroby zawodowej,
  8. renta rodzinna – dla sieroty zupełnej,
  9. dodatek do renty rodzinnej
  10. dodatek pielęgnacyjny
  11. pokrycie kosztów leczenia z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych (na które ubezpieczony został skierowany przez lekarza orzecznika na wniosek lekarza prowadzącego, nierefundowanych oraz zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne w zakresie określonym ustawą (koszty przedmiotów ortopedycznych pokrywane są w wysokości udziału własnego ubezpieczonego określonego w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym).

Bibliografia:

  1. Ustawa z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. nr 24 poz. 141 wraz z późniejszymi zmianami).
  2. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 poz.869).
  3. Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 199 poz. 1673).

Załącznik 1.

WYKAZ CHORÓB ZAWODOWYCH WRAZ Z OKRESEM, W KTÓRYM WYSTĄPIENIE UDOKUMENTOWANYCH OBJAWÓW CHOROBOWYCH UPOWAŻNIA DO ROZPONANIA CHOROBY ZAWODOWEJ POMIMO WCZEŚNIESZEGO ZAKOŃCZENIA PRACY W NARAŻENIU ZAWODOWYM

Choroby zawodoweOkres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym
12
1.Zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemicznew przypadku zatruć ostrych — 3 dni,
w przypadku zatruć przewlekłych — w zależności od rodzaju substancji
2.Gorączka metaliczna3 dni
3.Pylice płuc:
1)pylica krzemowanie można określić
2)pylica górników kopań węglanie można określić
3)pylico-gruźlicanie można określić
4)pylica spawaczynie można określić
5)pylica azbestowa oraz pozostałe pylice krzemianowenie można określić
6)pylica talkowanie można określić
7)pylica grafitowanie można określić
8)pylice wywoływane pyłami metalinie można określić
4.Choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu:
1)rozległe zgrubienia opłucnejnie można określić
2)rozległe blaszki opłucnej lub osierdzianie można określić
3)wysięk opłucnowy3 lata
5.Przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60 % wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30 % przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń1 rok
6.Astma oskrzelowa1 rok
7.Zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych:
1)postać ostra i podostra1 rok
2)postać przewlekła3 lata
8.Ostre uogólnione reakcje alergiczne1 dzień
9.Byssinoza7 dni
10.Berylozanie można określić
11.Choroby płuc wywołane pyłem metali twardychnie można określić
12.Alergiczny nieżyt nosa1 rok
13.Zapalenie obrzękowe krtani o podłożu alergicznym1 rok
14.Przedziurawienie przegrody nosa wywołane substancjami o działaniu żrącym lub drażniącym2 lata
15.Przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat:
1)guzki głosowe twarde2 lata
2)wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych2 lata
3)niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwała dysfonią2 lata
16.Choroby wywołane działaniem promieniowania jonizującego:
1)ostra choroba popromienna uogólniona po napromieniowaniu całego ciała lub przeważającej jego części2 miesiące
2)ostra choroba popromienna o charakterze zmian zapalnych lub zapalno-martwiczych skóry i tkanki podskórnej1 miesiąc
3)przewlekłe popromienne zapalenie skórynie można określić
4)przewlekłe uszkodzenie szpiku kostnegonie można określić
5)zaćma popromienna10 lat
17.Nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi:
1)rak puca, rak oskrzelaindywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu
2)międzybłoniak opłucnej albo otrzewnejindywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu
3)nowotwór układu krwiotwórczegoindywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu
4)nowotwór skóryindywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu
5)nowotwór pęcherza moczowegoindywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu
6)nowotwór wątroby<indywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu
7)rak krtaniindywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu
8)nowotwór nosa i zatok przynosowychindywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu
9)nowotwory wywołane działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10 %indywidualnie, po oszacowaniu ryzyka
18.Choroby skóry:
1)alergiczne kontaktowe zapalenie skóry2 lata
2)kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia1 miesiąc
3)trądzik olejowy, smarowy lub chlorowy o rozległym charakterze1 miesiąc
4)drożdżakowe zapalenie skóry rąk u osób pracujących w warunkach sprzyjających rozwojowi drożdżaków chorobotwórczych1 miesiąc
5)grzybice skóry u osób stykających się z materiałem biologicznym pochodzącym od zwierząt1 miesiąc
6)pokrzywka kontaktowa2 miesiące
7)fotodermatozy zawodowe2 lata
19.Przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy:
1)przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki1 rok
2)przewlekłe zapalenie kaletki maziowej1 rok
3)przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej1 rok
4)przewlekłe zapalenie okołostawowe barku1 rok
5)przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej1 rok
6)zmęczeniowe złamanie kości1 rok
20.Przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy:
1)zespół cieśni w obrębie nadgarstka1 rok
2)zespół rowka nerwu łokciowego1 rok
3)zespół kanału de Guyona1 rok
4)uszkodzenie nerwu strzałkowego wspólnego u osób wykonujących pracę w pozycji kucznej1 rok
21.Obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz2 lata
22.Zespół wibracyjny:
1)postać naczyniowo-nerwowa1 rok
2)postać kostno-stawowa3 lata
3)postać mieszana: naczyniowo-nerwowa i kostno-stawowa3 lata
23.Choroby wywołane pracą w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego:
1)choroba dekompresyjna5 lat
2)urazy ciśnieniowe3 dni
3)następstwa oddychania mieszaninami gazowymi pod zwiększonym ciśnieniem3 dni
24.Choroby wywołane działaniem wysokich albo niskich temperatur otoczenia:
1) udar cieplny albo jego następstwa1 rok
2) wyczerpanie cieplne albo jego następstwa1 rok
3) odmroziny1 rok
25. Choroby układu wzrokowego wywołane czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi:
1) alergiczne zapalenie spojówek1 rok
2) ostre zapalenie spojówek wywołane promieniowaniem nadfioletowym3 dni
3) epidemiczne wirusowe zapalenie spojówek lub rogówki1 rok
4) zwyrodnienie rogówki wywołane czynnikami drażniącymi3 lata
5) zaćma wywołana działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego10 lat
6) centralne zmiany zwyrodnieniowe siatkówki i naczyniówki wywołane krótkofalowym promieniowaniem podczerwonym lub promieniowaniem widzialnym z obszaru widma niebieskiego3 lata
26.Choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwanie można określić
ZMIEŃ KATEGORIĘ
PRZEJDŹ DO GÓRY STRONYZMIEŃ KATEGORIĘ
EPF prawa autorskie ogłoszenia polityka cookies mapa strony
© 1996-2017 CEDEGO
Szkolenia BHP ŁódźŸ, SEP - CEDEGO